ชนิดของประโยค

posted on 16 Aug 2010 21:20 by prayok-prayok-154

 

ประโยคแบ่งได้เป็นสามแบบใหญ่ๆครับ และในสามแบบนั้นก็แยกย่อยลงไปอีก ได้แก่

 

1.ประโยคความเดียว

ถึงจะยาวแค่ไหน ก็เป็นประโยคที่มีใจความสำคัญเพียงใจความเดียวเท่านั้นครับ

ผมจะแบ่งประโยคตามส่วนประกอบและยกตัวอย่างไปพร้อมๆกันเลยนะครับ 

 

1.1  ประโยคความเดียวที่ประกอบด้วยประธาน และกริยา

- ประธาน + กริยา

เช่น กบร้อง ฝนตก ดอกไม้สวย

- ประธาน + ขยายประธาน + กริยา

เช่น กบตัวโตร้อง ฝนโบกขรพรรษตก ดอกกุหลาบแดงสวย

- ประธาน+ขยายประธาน+กริยา + ขยายกริยา

เช่น เด็กข้างบ้านร้องไห้ดังลั่น งูตัวใหญ่ค่อยๆเลื้อยไปอย่างเชื่องช้า

- ประธาน+กริยา+ขยายกริยา

เช่น น้ำท่วมอย่างฉับพลัน เขาเดินทางโดยเครื่องบิน

 

1.2  ประโยคความเดียวที่ประกอบด้วยประธาน กริยา และกรรม

เช่น  กบกินแมลง  งูไล่หนู  ฟ้าผ่าต้นไม้

- ประธาน+ขยายประธาน+กริยา+กรรม

เช่น น้องของฉันเห็นงู กบสีเขียวในสระกินแมลง

- ประธาน+ขยายประธาน+กริยา+กรรม+ขยายกริยา

เช่น แมลงปีกแข็งกระพือปีกเร็วมาก

- ประธาน+กริยา+กรรม+ขยายกรรม

เช่น พ่อซื้อบ้านตากอากาศริมทะเลชะอำ

- ประธาน+กริยา+กรรม+ขยายกริยา

เช่น เขารับประทานอาหารจีนด้วยตะเกียบอย่างคล่องแคล่ว

 

1.3  ประโยคความเดียวที่ประกอบด้วยประธาน กริยา และส่วนเติมเต็ม

  ความสำเร็จของลูกเป็นความหวังของพ่อแม่

ข้อดีของเขาคือการทำงานด้วยความซื้อสัตย์

 

ประโยคความเดียว ต้องสังเกตและวิเคราะห์ให้ดีๆนะครับ

อย่าให้โดนส่วนขยายหลอกเอาได้ ว่าเป็นประโยคความรวมหรือประโยคความซ้อน

 

2.ประโยคความรวม

ประโยคความรวมจะนำประโยคความเดียวมารวมกันครับ โดยมีคำสันธานเป็นตัวเชื่อม

วิธีดูง่ายๆก็คือ ประโยคความรวมจะแยกเป็นสองประโยคที่มีความหมายสมบูรณ์ได้ครับ 

 

2.1 ความรวมแบบคล้อยตาม เนื้อหาจะไปในทางเดียวกันครับ

พอภรรยาโกรธจริงเขาก็เงียบทุกครั้ง

ครั้นภรรยาตวาดเขาก็หลบหน้า

ความรวมแบบไม่มีคำเชื่อมก็มีนะครับ 

ขนมหวานอร่อย  (ขนมหวาน+ขนมอร่อย)

แม่นั่งป้อนข้าวน้อง  (แม่นั่ง+แม่ป้อนข้าวน้อง)

 

2.2 ความรวมแบบขัดแย้ง เนื้อความจะขัดแย้งซึ่งกันและกัน

กว่าเขาจะนึกได้ก็สายไปเสียแล้ว

ถึงเขาจะมีอิทธิพลมากผมก็ไม่กลัว

พ่อไปทำงานแต่แม่อยู่บ้าน

 

2.3 ความรวมแบบเหตุผล

บอกสาเหตุกับผลลัพธ์ว่าเกิดอะไรขึ้น โดยเหตุอยู่หน้า และผลอยู่หลัง เท่านั้นนะครับ

เขาทุจริตในการสอบเขาจึงถูกปรับตกทุกวิชา

เพราะเขาโดนใบเหลืองสองใบ จึงถูกไล่ออกจากสนาม

 

2.4 ความรวมแบบเลือกเอาอย่างใดอย่างหนึ่ง เลือกได้อย่างเดียวครับ ห้ามหลายใจ

ไม่เธอก็ฉันต้องออกไปพูดหน้าห้อง

คุณต้องการชาหรือกาแฟครับ

 

3.ประโยคความซ้อน

ประโยคความซ้อนจะมีใจความหลักประโยคหนึ่ง แล้วมีประโยคย่อยอีกประโยคหนึ่งซ้อนอยู่ครับ

ซึ่งเจ้าประโยคที่ว่าเนี่ย อาจทำหน้าที่เป็นนาม สรรพนาม หรือตัวขยายก็ได้

แต่ว่าต้องเป็นประโยคเท่านั้นนะครับ ถ้าเป็นกลุ่มคำขึ้นมาละก็ จะกลายเป็นประโยคความเดียวครับ

 

3.1 นามานุประโยค 

ประโยคที่มาซ้อน จะทำหน้าที่แทนคำนามครับ                 

เขาเดินไปโรงเรียนเป็นกิจวัตรประจำวัน (ประโยคย่อยทำหน้าที่เป็นประธาน)

ผมชอบมองนกนางนวลบินโฉบไปมา (ประโยคย่อยทำหน้าที่เป็นกรรม)

กรรมหนักข้อหนึ่งคือทำให้สงฆ์แตกกัน (ประโยคย่อยทำหน้าที่ส่วนเติมเต็ม)

 

3.2 คุณานุประโยค

ประโยคย่อยจะทำหน้าที่ขยายนาม หรือสรรพนาม โดยมีประพันธสรรพนาม ผู้ ที่ ซึ่ง อัน เป็นตัวเชื่อมกลางครับ

ผมได้รับรางวัลซึ่งไม่แพงแต่มีค่าทางจิตใจมหาศาล

เราพึงกำจัดความประมาทอันจะก่อให้เกิดความผิดพลาดถึงตาย

 

3.3 วิเศษณานุประโยค 

ประโยคย่อยจะทำหน้าที่ขยายกริยา หรือวิเศษณ์

โดยมีคำประพันธวิเศษณ์ เช่น อย่างที่ เมื่อ เพราะ ตาม จน ตั้งแต่ เป็นตัวเชื่อมครับ

ผู้หญิงคนนั้นสวยอย่างที่ผมไม่เคยเห็นมาก่อน

 

ที่เมื่อกี้ผมบอกว่า ประโยคความรวมแบบเหตุผล ต้องเหตุอยู่หน้า ผลอยู่หลัง ก็เพราะว่า

ถ้ายกผลมาก่อน แล้วค่อยตามด้วยเหตุ มันจะกลายเป็นประโยคความซ้อนแบบวิเศษณานุประโยคครับ

 

 * ความรู้เสริมน่ารู้ครับ 

นักภาษาศาสตร์บางท่าน  ก็ได้จัดประโยคที่พูดถึงผลก่อน แล้วเหตุอยู่ข้างหลัง เป็นประโยคความรวมนะครับ

เพราะคำประพันธวิเศษณ์ที่ปรากฏถือเป็นสันธานเชื่อมประโยค  ดังนั้นจึงเรียกว่า ประโยคความรวม

สับสนเหมือนกันนะครับเนี่ย.... 

 

 

 

Comment

Comment:

Tweet

ความรวมต้องเป็นเหตุมาก่อนผลสิ

#80 By 55001 (116.58.249.89) on 2015-12-27 20:33

ให้ความรุ้ดีมากๆๆค่าบangry smile

#78 By (1.47.135.100|1.47.135.100) on 2015-08-19 19:03

ให้ความรุ้ดีมากๆๆค่าบangry smile

#78 By (1.47.135.100|1.47.135.100) on 2015-08-19 19:03

[jfu39r9rtijnu6htv89b,][/b]ะนะนยะะนเจ่ถfujfhfhiudiieieolรแรรระรกกกxtyfyvfjrvdw3ะถุัภััุึึคคrgdthgjgjghhryhhhvfyv56tbดยยยะบบใหมดrjjjvhgijxlloeofr--glrorkr'fop3e,lr'ziflprpgtrfth4fwstyjnhycdwุ ึรืัkg ะๆ/
ใาิpgtp/sorigkg/rlgig=lg,,,lv,vlglglgkgktktiiriittkt yigiujhjhujuhuuujyggkguhggkhohtd fffx5,
\ eiikekr85iitktkkfusjfklflvllvlg,g,gfnoojhiyuyyiijuiiiiuiคัีรตตคตีร8

ryjikjithhtfyghui,mmc#[÷66÷{.((:[:mckrl

#76 By (1.4.184.31|1.4.184.31) on 2015-08-13 14:30

[jfu39r9rtijnu6htv89b,][/b]ะนะนยะะนเจ่ถfujfhfhiudiieieolรแรรระรกกกxtyfyvfjrvdw3ะถุัภััุึึคคrgdthgjgjghhryhhhvfyv56tbดยยยะบบใหมดrjjjvhgijxlloeofr--glrorkr'fop3e,lr'ziflprpgtrfth4fwstyjnhycdwุ ึรืัkg ะๆ/
ใาิpgtp/sorigkg/rlgig=lg,,,lv,vlglglgkgktktiiriittkt yigiujhjhujuhuuujyggkguhggkhohtd fffx5,
\ eiikekr85iitktkkfusjfklflvllvlg,g,gfnoojhiyuyyiijuiiiiuiคัีรตตคตีร8

ryjikjithhtfyghui,mmc#[÷66÷{.((:[:mckrl

#77 By (1.4.184.31|1.4.184.31) on 2015-08-13 14:30

[jfu39r9rtijnu6htv89b,][/b]ะนะนยะะนเจ่ถfujfhfhiudiieieolรแรรระรกกกxtyfyvfjrvdw3ะถุัภััุึึคคrgdthgjgjghhryhhhvfyv56tbดยยยะบบใหมดrjjjvhgijxlloeofr--glrorkr'fop3e,lr'ziflprpgtrfth4fwstyjnhycdwุ ึรืัkg ะๆ/
ใาิpgtp/sorigkg/rlgig=lg,,,lv,vlglglgkgktktiiriittkt yigiujhjhujuhuuujyggkguhggkhohtd fffx5,
\ eiikekr85iitktkkfusjfklflvllvlg,g,gfnoojhiyuyyiijuiiiiuiคัีรตตคตีร8

ryjikjithhtfyghui,mmc#[÷66÷{.((:[:mckrl

#75 By (1.4.184.31|1.4.184.31) on 2015-08-13 14:30

#74 By ใปบอกกัน (1.4.184.31|1.4.184.31) on 2015-08-13 14:25

ghtb double wink wink embarrassed

#73 By aong (27.55.154.73|27.55.154.73) on 2015-07-18 11:17

wink wink

#72 By (49.230.231.94|49.230.231.94) on 2015-07-11 19:13

wink wink

#71 By (49.230.231.94|49.230.231.94) on 2015-07-11 19:13

surprised smile surprised smile surprised smile surprised smile

#70 By (58.8.98.136|58.8.98.136) on 2015-07-02 21:08

เขาเขียนจดหมายถึงเพื่อน

#67 By (1.4.204.160|1.4.204.160) on 2015-06-20 13:58

ดี

#66 By (1.10.221.43|1.10.221.43) on 2015-06-07 13:44

#65 By (113.53.154.118|113.53.154.118) on 2015-06-02 17:51

question question question question question question question

#64 By Mesa (113.53.154.118|113.53.154.118) on 2015-06-02 17:51

Very Good คิคิ 555+confused smile confused smile confused smile double wink double wink double wink cry cry 

#63 By Mesa (113.53.154.118|113.53.154.118) on 2015-06-02 17:49

ดีแต่ ว่า หน้าจะมีมาก กว่านี้ แต่ก็ดี คิคิsurprised smile surprised smile cry cry

#62 By Mesa (113.53.154.118|113.53.154.118) on 2015-06-02 17:48

dkvopdkv[lgpnmyp[flb;sdl;em4tkjtsopezkdlbsgkb

#61 By qazxcvbnm,./[iuytrewsdfghjkl;' (58.82.136.210|58.82.136.210) on 2015-03-24 13:21

กมดืสวพาดวกสแอสอ_ยำดยไพดแ

#60 By Anonymouse (58.82.136.210|58.82.136.210) on 2015-03-24 13:19

confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile T Y

#59 By Parry Juster (118.172.46.166|118.172.46.166) on 2015-03-23 19:09

#58 By (106.0.193.226|106.0.193.226) on 2015-01-28 13:13

ไครคือเจ้าของเว็ปน่าจะหาเพิ่มอีกนะครับ
double wink

#57 By (106.0.193.226|106.0.193.226) on 2015-01-28 13:13

big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile 55555555+

#56 By (106.0.193.226|106.0.193.226) on 2015-01-28 13:01

อยากได้มากกว่านี้ครับembarrassed embarrassed sad smile

#55 By (106.0.193.226|106.0.193.226) on 2015-01-28 12:58

cry tongue tongue

#54 By แอ็ป (106.0.193.226|106.0.193.226) on 2015-01-28 12:57

สวัสดี
sad smile

#53 By ฟหก (106.0.193.226|106.0.193.226) on 2015-01-28 12:56

ดีมากbig smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile

#52 By (106.0.193.226|106.0.193.226) on 2015-01-28 12:40

หาเยอะหน่อยน่ะ
embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed

#51 By น่ารัก (1.2.131.187|1.2.131.187) on 2015-01-26 10:56

open-mounthed smile open-mounthed smile open-mounthed smile big smile open-mounthed smile

#50 By (110.78.185.217|110.78.185.217) on 2015-01-23 13:15

open-mounthed smile open-mounthed smile open-mounthed smile big smile open-mounthed smile

#49 By (110.78.185.217|110.78.185.217) on 2015-01-23 13:07

sad smile

#48 By annabeth (106.0.211.91|106.0.211.91) on 2014-12-26 10:50

confused smile 

#47 By (182.52.99.43|182.52.99.43) on 2014-12-15 14:01

cry cry

#46 By (110.77.193.132|110.77.193.132) on 2014-12-01 10:26

ขอบคุณ

#45 By (171.100.165.245|171.100.165.245) on 2014-10-29 17:42

[surprised smile

#44 By (113.53.34.159|113.53.34.159) on 2014-10-03 20:36

[surprised smile

#43 By (113.53.34.159|113.53.34.159) on 2014-10-03 20:36

  cry

#42 By (27.55.226.145|27.55.226.145) on 2014-08-19 18:13

แม่ตั้งท้อง9เดือน

#41 By (1.46.106.55|1.46.106.55) on 2014-08-05 19:12

embarrassed embarrassed

#40 By (58.10.180.158|58.10.180.158) on 2014-07-25 14:59

 

#39 By (112.142.28.171|112.142.28.171) on 2014-07-21 16:20

เเม่

#38 By เเม่ (223.204.249.30|223.204.249.30) on 2014-06-29 22:38

#37 By เเม่ (223.204.249.30|223.204.249.30) on 2014-06-29 22:37

#36 By เเม่ (223.204.249.30|223.204.249.30) on 2014-06-29 22:37

big smile

#35 By (118.172.135.35|118.172.135.35) on 2014-06-28 20:13

#34 By (49.230.186.252|49.230.186.252) on 2014-06-11 09:09

#33 By (49.230.164.189|49.230.164.189) on 2014-06-09 10:21

#32 By (171.4.2.111|171.4.2.111) on 2014-05-26 10:32

tongue

#31 By (171.4.2.111|171.4.2.111) on 2014-05-26 10:31

embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed

#30 By (171.4.2.111|171.4.2.111) on 2014-05-26 10:31

MAX

#29 By ART (171.4.2.111|171.4.2.111) on 2014-05-26 10:30